نظریه جرم شناسی معاشرت ترجیحی ساترلند

رفرنس : از کتاب دانش نامۀ جرم شناسی دکتر ابرندآبادی و هاشم بیگی کتابخانه کنج دانش چاپ ۱۳۹۵ : ص ۱۳۳ و ۱۳۴

این نظریه توسط جرم شناس آمریکایی ادوین ساترلند در کتاب اصول جرم شناسی مطرح شد او تحت نظریه رفتارگرایی واتسون این نظریه را مطرح کرد و قبلا نیز شبیه این نظریه توسط گابریل تارد قاضی فرانسوی طرح شده بود.

این نظریه به وسیله جامعه شناسان و روانشناسانی که نمی خواهند مسأله تفاوت پاسخ ها به محرک ها را بپذیرند در مورد رفتار مجرمانه مطرح شده است آن ها از یک سو با اهمیت دادن به فرهنگ توارث و تمایلات فردی را کم اهمیت دانسته و از سوی دیگر با الهام از امیل دورکیم به مدل فرهنگی و مسأله یادگیری استناد می کنند. نظریه معاشرت ترجیحی ساترلند در این دور نمای فوق قرار گرفته و اصل مسلم در آن وجود رفتارهای بی تفاوت در مقابل رفتار مجرمانه است. و چنین نتیجه گرفته می شود که رفتار مجرمانه با توجه به نیازها و اندیشه های عمومی توجیه می شود. در نظریه فوق اصل بسیار مهم آن است که یک فرد به آن علت مرتکب جرم می شود که تعاریف مساعد با نقض قانون، بر تعاریف مخالف نقض قانون غلبه می کند.

«گلاسر» Glaser این نظریه را چنین خلاصه نموده است : ( فرد رفتار مجرمانه را تا جایی ادامه می دهد که ویژگی های خود را با اشخاص واقعی یا تخیّلی ای که رفتار مجرمانۀ وی، از نظر آنان قابل قبول به نظر می رسد، تطبیق دهد. )

برخی انتقادات به نظریه معاشرت ترجیحی ساترلند : الف- عدم توجه به استعداد ارثی بزهکاری ب- آسیب پذیری زمینه و تفاوت های فردی

رفرنس : از کتاب نظریه های جرم شناسی دکتر فرید محسنی مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه چاپ ۱۳۹۷ : ص ۱۵۹

ساترلند معتقد است افراد مستعد کجروی، در همنشینی های خود با افراد جامعه تعریف هایی را فرا می گیرند که گاه موافق و گاه مخالف رفتارهای کجروانه است. وی استدلال می کند اگر تعریف های قابل قبول بزهکاری با پشتوانه قوی و محکم از تعریف های مخالف کجروی به فرد القاء شود احتمال ارتکاب کجروی و جرم در فرد بیشتر است.

رفرنس : از کتاب جرم شناسی کودکان و نوجوانان «جرم شناسی رشد مدار» دکتر محمود مهدوی و سیدعلی حیدری انتشارات میزان چاپ ۱۳۹۸ : ص ۲۰۵

ساترلند دو دست آورد مهم دارد یکی تحقیق بر روی جرایم یقه سفید و دیگری نظریه معاشرت ترجیحی ایشان عقیده دارند تمایز قائل شدن بین اعمال مجرمانه افراد بالغ و نوجوانان دیدگاه صحیحی نیست و معتقد است همه افراد از اصول رشدی یکسانی تبعیت می کنند. او همچین قویا تاکید دارد رفتار مجرمانه قابل یادگیری است و عمل مجرمانه ارثی و روانی نیست. نظریه معاشرت ترجیحی ساترلند ابتدا دارای ۷ گزاره بود و سپس به 9 گزاره افزایش یافت و ویژگی اصلی این نظریه در گزاره ۶ منعکس می باشد.

( یعنی تخطی از قوانین بر رعایت آن غلبه می کند. ) واژۀ ( ترجیحی ) در نظریه فوق برای تأکید بر اهمیت یک نسبت، یعنی نسبت« مثبت + و منفی – »و یا «رعایت و عدم رعایت» می باشد .برخی جرم شنان نسبت را به پیام های دریافتی مستند می کنند برخی پیام ها رعایت قوانین را می رساند و برخی از پیام ها از قانون شکنی حمایت می کنند مثلا اگر پدری به فرزندش بگوید در هر جمعی بالاخره یک آدم ناجور و نامناسب وجود دارد این پیام را می رساند که قانون شکنی امر خوبی است ولی اگر بگوید فرزندم طوری رفتار کنید که دوست دارید با شما همان طور رفتار شود این پیامی است که قانون شکنی را امری ناپسند قلمداد می کند.

نوشته شده توسط میثم مختارزاده در سه شنبه ششم آذر ۱۴۰۳ |