سوالات و کلید پیشنهادی درس حقوق جزای عمومی و اختصاصی آزمون مرکز وکلای قوه قضائیه ۱۴۰۳
۶۱- کدام مورد در صورت وجود سایر شرایط قانونی میتواند مصداقی از جرم سیاسی محسوب شود؟
۱) تهدید به بمب گذاری
۲) توهین به اعضاء شورای نگهبان
۳ افشای اسرار دولتی
۴) فعالیت تبلیغی علیه نظام
پاسخ : گزینه ۲ به استناد ماده ۲ ق.جرم سیاسی مصوب ۱۳۹۵ مابقی گزینه ها طبق ماده ۳ قانون مذکور جرم امنیتی بوده و سیاسی محسوب نمی شوند.
۶۲- توزیع مسئولیت در وقوع جنایت در کدام مورد همواره بر اساس قاعده تنصیف است؟
۱) حفر گودال در معبر عام و سقوط عابر در آن
۲) اجتماع سبب و مباشر
۳) برخورد بیواسطه دو نفر به یکدیگر
۴) تصادم دو وسیله نقلیه
پاسخ : گزینه ۴ صحیح است.
رأی وحدت رویه شماره ۷۱۷ مورخ ۱۳۹۰/۰۲/۰۶ هیأت عمومی دیوان عالی کشور بر حسب مستفاد از ماده ۳۳۷ قانون مجازات اسلامی سال ۱۳۷۰ یا (ماده ۵۲۸ ق.م.ا مصوب ۱۳۹۲) هرگاه برخورد دو یا چند وسیله نقلیه منتهی به قتل سرنشین یا سرنشینان آنها گردد، مسؤولیت هر یک از رانندگان در صورت تقصیر به هر میزان که باشدـ به نحو تساوی خواهد بود .....
۶۳- کدام مورد مشمول قاعده شرکت در جرم است؟
۱) اجتماع مکره و مکره در ارتکاب جرم
۲) اجتماع مباشر مجنون و سبب مسئول
۳) اجتماع اسباب طولی غیر عامد
۴) اجتماع اسباب عرضی
پاسخ : گزینه ۴ صحیح است. در کتاب جزای عمومی ۲ نشر دادگستری تالیف دکتر میر محمد صادقی چاپ شهریور ۱۴۰۰ ص در ص ۱۴ الی ۲۶ بحث شرکت در جرم در اسباب عرضی یا اجتماع سبب و مباشر به شکل عرضی می باشد اما در اسباب طولی هماهنگی اسباب و به نوعی طرح مشترک آن ها به نوعی عمد آن ها لازم است. و همچنین کتاب جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص دکتر میر محمد صادقی نشر میزان چاپ پاییز ۱۳۹۹ در ص ۴۱۱ الی ۴۱۵
۶۴- کدام مورد مطلقاً در خصوص جرم و مجازات شخص حقوقی قابل اعمال نیست؟
۱) نسخ مجازات قانونی
۲) گذشته شاکی
۳) مجازات تبعی
۴) تخفیف
پاسخ : گزینه ۳ صحیح است. محرومیت از حقوق اجتماعی وفق ماده ۲۵و ۲۶ و قانون نحوه انتصاب اشخاص در مشاغل حساس مصوب ۱۴۰۲ تنها نسبت به افراد یعنی شخص حقیقی مصداق دارد.
۶۵- در کدام مورد مجازات شروع به جرم قابل اعمال نیست؟
۱) تهیه وسیلهای که منحصراً برای ارتکاب قابل استفاده است
۲) شروع به جرایم حدی مستوجب
۳) ارتکاب رفتاری که ارتباط مستقیم با وقوع جرم داشته ولی به جهات مادی خارج از آگاهی مرتکب وقوع آن جرم غیر ممکن باشد
۴) اقدامات که فراتر از صرف مقدمه جرم هستند و ارتباط مستقیم با وقوع جرم دارند
پاسخ : گزینه ۱ صحیح است. گزینه ۳ مشمول تبصره ماده ۱۲۲ ق.م.ا بوده و در حکم شروع به جرم است گزینه ۴ عبارت آخر اگر به این صورت بود که ارتباط مستقیم با وقوع جرم ندارد آن وقت مشمول حکم ماده ۱۲۳ ق.م.ا می شد و شروع به جرم نبود ولی عبارت گزینه ۴ که مفهوم مخالف ماده ۱۲۳ می باشد شروع به جرم است. گزینه ۲ هم شروع به جرم حدی در ماده ۱۲۲ ق.م.ا پیش بینی شده است. عبارت منحصرا در گزینه ۱ باعث می شود این جرم را مستقل دانسته و یا حتی در فرضی اصلا جرم نباشد.
۶۶- کدام رفتار الف در صورت وجود سایر شرایط قانونی از مصادیق معاونت در جرم نیست؟
۱) الف انباردار شرکت در هماهنگی با سارقان دزدگیر انبار را خاموش میکند تا آن ها اقدام به ربودن اموال شرکت کنند.
۲) الف به دروغ ب را نزد ج مهدور الدم معرفی می کند و ج که از مهدورالدم نبودن ب آگاه نیست، مبادرت به قتل ب می کند.
۳) الف رئیس هیات مدیره، دستور جعل سند مالی را به مدیر عامل می دهد.
۴) الف دختری را به بهانه ملاقات با پدرش به محلی می کشاند تا در آنجا ب اقدام به سرقت جواهرات دختر کند.
پاسخ : گزینه ۲ صحیح است. مورد از مصادیق معاونت موضوع ماده ۱۲۶ ق.م.ا نبوده یعنی نه تحریکی، نه تهدیدی نه ارائه طریقی و ....تنها عمل شخص الف دروغ گفتن است و لذا وحدت قصدی هم شکل نگرفته پس عمل معاونت نیست.
۶۷- دختری ۱۱ ساله مرتکب جرمی با کیفر یک تا دو سال حبس می شود. دادگاه با وجود شرایط قانونی به کدام مورد نمی تواند حکم دهد؟
۱) نگهداری در کانون اصلاح و تربیت
۲) تسلیم طفل به اشخاص حقیقی یا حقوقی دیگر به غیر از والدین
۳) تسلیم طفل به والدین
۴) نصیحت به وسیله قاضی
پاسخ : گزینه ۱ صحیح است. دختر ۱۱ ساله است برای پاسخ باید بین ۹ تا ۱۲ اگر بود بندهای الف تا پ و اگر ۱۲ تا ۱۵ بود بند ت یا ث قائل به تفکیک باشیم و همچنین بین جرم تعزیری و حد و قصاص و همچنین جرم تعزیر درجه یک تا پنج و ...حالا که دختر ۱۱ سال دارد و جرم هم تعزیر درجه شش می باشد حکم مشمول تبصره ۱ ماده ۸۸ ق.م.ا است بند ث یعنی نگهداری در کانون در مورد او اجرا نمی شود.
۶۸- کدام مورد صحیح است؟
۱) تعلیق اجرای مجازات تنها در زمان صدور حکم ممکن است
۲) در جرایم اقتصادی امکان تعویق صدور حکم وجود ندارد
۳) در آدم ربایی و اسیدپاشی با وجود همکاری متهم با مقام قضایی در کشف جرم نیز امکان تعلیق اجرای مجازات وجود ندارد.
۴) در صورت ارتکاب جرم در مدت تعلیق اجرای مجازات، محکومیت تعلیقی لغو می شود.
پاسخ : گزینه ۳ صحیح است. بند ب ماده ۴۷ ق.م.ا ممنوعیت مطلق برای اسیدپاشی و آدم ربایی هست اما دلیل نادرستی گزینه ۱ به ماده ۴۶ ق.م.ا باز می گردد چون بعد از گذراندن یک سوم مجازات یعنی بعد صدور حکم و مرحله اجرا امکان صدور تعلیق اجرای مجازات فراهم است. رد گزینه ۲ به خاطر شرط مبلغ ۱۴ میلیارد ریال و تبصره الحاقی به ماده ۴۷ ق.م.ا در سال ۱۳۹۹ کلاهبرداری و در حکم آن به طور مطلق قابل تعلیق هستند و دلیل رد گزینه ۴ چند چیز است اول عبارت ارتکاب جرم عام بوده و با در نظر گرفتن تعزیر درجه ۸ می توان به نادرستی آن وفق ماده ۵۴ ق.م.ا پی برد دوم به صرف ارتکاب جرم تعلیق لغو نمی شود بلکه وفق ماده فوق الذکر پس از قطعیت حکم اخیر و دستور دادگاه قرار لغو می گردد.
۶۹- الف مرتکب جرم حدی با مجازات ۱۰۰ ضربه شلاق میشود بلافاصله پس از اجرا مرتکب جرمی با کیفر ۳۵ تا ۷۴ ضربه شلاق میشود مجازات وی چگونه تعیین میشود؟
۱) در محدوده مجازات قانونی برای وی کیفر تعیین میشود
۲)حداقل مجازات به میانگین حداقل و حداکثر مجازات افزایش مییابد
۳) به حداکثر مجازات حکم داده میشود
۴)حداکثر مجازات قانونی تا یک چهارم افزایش مییابد
پاسخ : گزینه ۱ صحیح است. موضوع جمع بین حد و تعزیر است البته حد هم اجرا شده لذا تنها مجازات شلاق تعزیری باید وفق قانون اجرا شود. وفق ماده ۱۳۵ ق.م.ا لذا بهترین پاسخ گزینه یک است زیرا گزینه های ۲ و ۳ و ۴ به تکرار و تعدد جرم اشاره دارند که اصلا ربطی به فرض سوال ندارد.
۷۰- فردی مرتکب ( جرم الف ) با مجازات قانونی ۱ تا ۳ ماه حبس و ( جرم ب ) با مجازات قانونی ۲ تا ۵ سال حبس و ( جرم ج ) با مجازات قانونی ۳۵ تا ۷۴ ضربه شلاق میشود مجازات وی چگونه تعیین میشود؟
۱) به حداکثر مجازات قانونی هر سه جرم حکم داده میشود
۲) حداقل مجازات قانونی هر سه جرم افزایش مییابد
۳) برای جرم الف به حداکثر مجازات جایگزین حبس محکوم میشود و برای جرم ب و ج حداکثر مجازات قانونی جرم یک چهارم تشدید میشود.
۴) حداقل مجازات جرم ب و ج افزایش یافته و برای جرم الف مجازات جایگزین حبس محکوم میشود.
پاسخ : گزینه ۴ صحیح است. به استناد بند ب ماده ۱۳۴ ق.م.ا بین جرم ب و ج تعدد مادی برقرار است و جرم الف هم به استناد تبصره ماده ۳۷ ق.م.ا تبدیل به جایگزین حبس می شود
مطالعه و فهم مطلب فوق
اما برای اطلاعات بیشتر در مقام یک قاضی یا یک وکیل در مرحله اجرای حکم نسبت به تعدد مادی بین جرم ب و ج این طور عمل می کنیم : حداقل هر یک را که بیش از میانگین حداقل و حداکثر باشد تعیین می کنیم یعنی برای حبس دو تا پنج سال میانگین آن سه سال و نیم می شود یعنی ۵ ۲ می شود ۷ تقسیم بر ۲ می شود ۳/۵ سال حالا حداقل بیش از این میانگین می شود : حبس سه سال و نیم و یک روز تا پنج سال باشد و برای شلاق هم هفتاد و چهار را با سی و پنج جمع کرده و تقسیم بر دو می کنیم می شود ۵۴/۵ ضربه ( البته نگران نیم ضربه نباشید مامور اجرای حکم در نیم ضربه چگونه عمل می کند ؟ در فقه امامیه آمده است در نیم ضربه شلاق بر حسب شدت ضربات آن را تا پنجاه در صد کاهش می دهیم مثلا اگر شدت ضربه تعزیری را ۲۰ در نظر بگیریم مامور اجرای شلاق باید شدت را تا ۱۰ یعنی نصف آن تقلیل دهد. ) قطعا مجازات اشد حبس است اما شلاق چه می شود چرا باید آن را تعیین می کردیم ثمره تعیین شلاق چیست ؟ می گوییم اگر حبس اجرا نشود یا به حکم بند ث ماده ۱۳۴ ق.م.ا غیر قابل اجرا شود نوبت به شلاق می رسد
۷۱- فروشنده یک فروشگاه کارت بانکی مشتری را میگیرد و پس از پرسیدن رمز و کشیدن کارت دور از چشم مشتری کارت بانکی او را با کارت دیگری عوض میکند و ساعاتی بعد مبالغی را از کارت مشتری برداشت میکند وی مرتکب چه جرمی شده است؟
۱) تحصیل مال از طریق نامشروع
۲) کلاهبرداری رایانهای
۳) کلاهبرداری غیر رایانهای
۴) سرقت رایانهای
پاسخ : گزینه ۲ صحیح است. موضوع بحث سامانه رایانه ای نیست اما داده ای از بانک به مشتری می باشد که به سیستم اینترنت یا مخابرات که پوز به آن متصل است می باشد داده هم گویا رمز کارت می باشد که البته برخی با تلقی رمز کارت بانکی به عنوان داده مشکل دارند ولی به هر حال با تفسیر موسع می توان گفت رمز کارت داده محسوب می شود لذا عمل شخص مصداق وارد کردن داده موضوع کلاهبرداری رایانه ای است. بحث داده هم که مربوط به سرقت رایانه است ولی ربودنی رخ نداده است. لذا موضوع جرم سرقت رایانه ای نمی باشد. کلاهبرداری غیر رایانه ای هم نیست چون حتی اگر عوض کردن کارت ها را مانور بدانیم مانور متقلبانه سبب فریب و بعد در اختیار قرار دادن رمز کارت به فروشنده نشده است یعنی اغفال و رابطه علیت متزلزل است. برخی معتقدند اگر عمل شخص منطبق با هیچ عنوان مجرمانه ای نباشد شاید گزینه ۱ پاسخ سوال باشد که به زعم دکتر میر محمد صادقی ماده ۲ ق. تشدید برای سو استفاده مالی و خلاء های قانونی می باشد.
۷۲- کدام جرم مجازات کلاهبرداری مذکور در ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین اختلاس ارتشا و کلاهبرداری را ندارد؟
۱) معترض ثالث که با شرایط قانونی برای بردن مال غیر با یکی از طرفین دعوا تبانی میکند
۲) هر کس نسبت به ملکی که در تصرف دیگری است خود را متصرف قلمداد کرده و تقاضای ثبت ملک را کند
۳) انتقال مال غیر
۴) کلاهبرداری رایانهای
پاسخ : گزینه ۴ صحیح است. طبق ماده ۷۴۱ ادامه ق.تعزیرات یا ماده ۱۳ ق.جرایم رایانه ای ۱۳۸۸ مابقی گزینه ها در حکم کلاهبرداری بوده و به استناد رای وحدت رویه ۵۹۴ مورخ ۱۳۷۳/۰۹/۰۱ مجازات أن ها برابر با مجازات کلاهبرداری ماده یک قانون تشدید است.
۷۳- آقای «الف» ۱۳ ساله در پارک از «ب» مطالبه سیگار میکند و «ب» یک سیگار به او میدهد وصف رفتار «ب» چیست؟
۱) معاونت در استعمال مواد دخانی توسط طفل
۲) سبب قوی از مباشر در استعمال مواد دخانی
۳) مباشر جرم خاص
۴) مرتکب جرمی نشده است
پاسخ : گزینه ۳ صحیح است. طبق ماده ۱۶ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب ۱۳۹۹
۷۴- کدام مورد در خصوص تفخیذ صحیح است؟
۱) مجازات آن در صورت عنف و غیر عنف متفاوت نیست
۲) در صورت محصن بودن مفعول، مجازات او اعدام است
۳) حد آن ۸۰ ضربه شلاق حدی است
۴) در صورت محصن بودن فاعل مجازات او اعدام است
پاسخ : گزینه ۱ صحیح است. به استناد ماده ۲۳۶ ق.م.ا / ماده ۲۳۶- در تفخیذ، حد فاعل و مفعول صد ضربه شلاق است و از این جهت فرقی میان محصن و غیرمحصن و عنف و غیرعنف نیست. تبصره- در صورتی که فاعل غیرمسلمان و مفعول، مسلمان باشد، حد فاعل اعدام است.
علت نادرستی گزینه ۳ این است که مجازات ۱۰۰ ضربه شلاق است نه ۸۰ تا / در ضمن آن جا که بحث از اعدام شده غیر مسلمان بودن فاعل تفخیذ است و صحبتی از احصان یا عنف و عدم آن ها نشده است. لذا گزینه ۲و ۴ نادرست هستند.
۷۵- اگر پس از اجرای قصاص نفس قاتل زنده بماند کدام مورد صحیح است؟
۱) قصاص ساقط شده و حبس تعزیری تعیین میشود
۲) قصاص ساقط شده و هیچ مجازات دیگری تعیین نمیشود
۳) حق قصاص برای ولی دم محفوظ است.
۴) قصاص ساقط شده و دیه پرداخت میشود
پاسخ : گزینه ۳ صحیح است. به استناد بخش نخست ماده ۴۳۸- ق.م.ا مصوب ۱۳۹۲ اگر پس از اجرای قصاص نفس، قاتل زنده بماند، حق قصاص برای ولی دم محفوظ است.
۷۶- اگر به علت یک ضربه عمدی جنایات متعددی در یک عضو به وجود آید کدام مورد صحیح است؟
۱) مجنی علیه حق قصاص نسبت به همه جنایات با گذشت از همه را به صورت مجموعی دارد و نمیتواند بین آنها تفکیک کند
۲) حق قصاص برای هر جنایت به طور جداگانه ثابت است و مجنی علیه میتواند نسبت به برخی گذشت و نسبت به برخی قصاص کند
۳) تنها یک حق قصاص برای یک جنایت که از همه شدیدتر است ایجاد میشود
۴) تنها یک حق قصاص برای یک جنایت به انتخاب مجنی علیه ایجاد شده و نسبت به سایر جنایات دیه ثابت است.
پاسخ : گزینه ۲ صحیح است. بر اساس ماده ۳۸۹- اگر به علت یک یا چند ضربه، جنایت های متعددی در یک یا چند عضو به وجود آید، حق قصاص برای هر جنایت، به طور جداگانه ثابت است و مجنیٌ علیه می تواند درباره بعضی با مرتکب مصالحه نماید، نسبت به بعضی دیگر گذشت و بعضی را قصاص کند.
۷۷- در کدام جرم چنانچه مرتکب قصد براندازی حکومت را داشته باشد محارب محسوب میشود؟
۱) فعالیت آموزشی یا تبلیغی مخل به شرع مقدس اسلام
۲) تحریک رزمندگانی که در خدمت نیروهای مسلح هستند به عصیان و فرار
۳) فعالیت تبلیغی علیه نظام
۴) تهدید به بمب گذاری وسایل نقلیه عمومی
پاسخ : گزینه ۲ صحیح است به استناد ماده ۵۰۴ ق.تعزیرات ۱۳۷۵
۷۸- صدور تصدیق نامه خلاف واقع توسط پزشک برای ارائه به کدام مرجع جرم نیست؟
۱) دانشگاه آزاد اسلامی
۲) دادگاه صلح
۳) سازمان نظام وظیفه
۴) سازمان ملی زمین و مسکن
پاسخ : گزینه ۱ به نظر می رسد مد نظر طراح باشد با این وجود به دلیل تنوع سوالات طراحان باید از طرح این سوالات که جای تردید و تامل و اختلاف نظر است پرهیز نمایند برخی می گویند همان طور که سازمان ملی و مسکن زیر نظر وزارت راه و شهرسازی است دانشگاه آزاد اسلامی هم زیر نظر وزارت علوم و تحقیقات می باشد و هر دو سازمان رسمی محسوب می شوند هر چند عده ای هم می گویند چون اساس تشکیل دانشگاه آزاد اسلامی غیر دولتی بودن آن بود لذا رسمی محسوب نمی شود. در ماده ۵۳۹ ق.تعزیرات از سه نهاد سخن به میان آمده اول ادارات رسمی، دوم نظام وظیفه و سوم مراجع قضایی.
۷۹- پدری که فرزندش متهم به قاچاق ۱۰ کیلوگرم هروئین است با اعتقاد به بیگناهی او وی را فراری میدهد در صورتی که این اعتقاد وی در دادگاه ثابت شود حکم قضیه چیست؟
۱) رابطه نسبی موجب تعیین حداقل مجازات قانونی میشود
۲) به نصف حداکثر مجازات قانونی فراری دادن متهم محکوم میشود
۳) از مجازات معاف میشود
۴) رابطه نسبی در تعیین مجازات بی تاثیر است
پاسخ : گزینه ۳ صحیح است به استناد تبصره ماده ۵۵۳ ق.تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ تبصره- در صورتی که احراز شود فرد فراری دهنده و یا مخفی کننده یقین به بی گناهی فرد متهم یا زندانی داشته و در دادگاه نیز ثابت شود از مجازات معاف خواهد شد.
۸۰- «الف» مردم را به قصد برهم زدن امنیت کشور به کشتار تحریک میکند. در چه صورت رفتار وی قابل کیفر است؟
۱) تنها در صورتی که با اسلحه همراه باشد
۲) تنها در صورتی که موجب قتل شود
۳) صرفاً در صورتی که رفتار ارتکابی در زمان جنگ باشد
۴) صرف این رفتار کافی برای مجازات است.
پاسخ : گزینه ۴ صحیح است به استناد ماده ۵۱۲ ق.تعزیرات