حقوق جزای عمومی ارشد حقوق ۱۴۰۴
۹۶- در مورد مجازات جایگزین حبس، معیار قابلیت تجدیدنظر کدام است؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) مجازات جایگزین مذکور در دادنامه
ب) مجازات قانونی جرم ارتکابی
ج) حکم به مجازات جایگزین حبس قطعی است.
د) مجازات حبس مذکور در دادنامه
پاسخ گزینه ب به استناد ماده ۷۶ ق.م.ا
۹۷- اعمال کدام ضمانت اجرای کیفری در نظام حقوقی ایران، با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی امکانپذیر است؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) تعلیق ساده اجرای کیفر
ب) کلیه مجازاتهای نوجوانان
ج) محرومیت از حقوق اجتماعی
د) نظارت تحت سامانههای الکترونیکی
پاسخ گزینه د به استناد تبصره ۳ الحاقی به ماده ۶۲ ق.م.ا در سال ۱۳۹۹
۹۸- در صورتی که طفل مشمول اقدام تأمینی، بدون عمد و تقصیر مجری قانون، حکمی بیش از میزان مقرر در قانون دریافت کند و از آن حکم متحمل خسارتی شده باشد، تکلیف چیست؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) با توجه به فقدان تقصیر یا عمد، هیچ کس مسئول جبران خسارت نیست.
ب) خسارت وارد شده توسط دولت (بیتالمال) جبران میشود.
ج) مجری قانون، مسئولیت کیفری ندارد ولی مسئول جبران خسارت وارد شده به طفل است.
د) مجری قانون در هر صورت، هم دارای مسئولیت کیفری و هم مسئولیت مدنی است.
پاسخ گزینه ب به استناد ماده ۱۳ ق.م.ا اگر عمد و تقصیر باشد حسب مورد مسئولیت کیفری و مدنی و در غیر این صورت خسارت از سوی بیت المال جبران می شود.
۹۹- کدام مورد، از شرایط لازم برای اعمال صلاحیت کیفری ایران نسبت به جرایم ارتکابی در هواپیمای ایرانی در خارج از ایران نیست؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) جرم، مخلّ انتظامات یا امنیت عمومی ایران باشد.
ب) متهم تبعه خارجی، به کشور دیگری رد نشده باشد.
ج) متهم در ایران دستگیر شود.
د) متهم به ایران مسترد شده باشد.
پاسخ گزینه الف به استناد ماده ۳۰ قانون هواپیمایی کشوری مصوب ۱۳۲۸/۰۴/۲۸ : ( مقررات جزایی ایران نسبت به جرائمی که داخل یک هواپیمای ایرانی در خارج از ایران ارتکاب شود وقتی اجرا می شود که متهم در ایران دستگیر شده باشد و متهم تبعه خارجی برای تعقیب به کشور خارجی رد نشده یا در موردی که متهم به علت ارتکاب آن جرم بایران مسترد شده باشد.) گزینه الف مربوط به ماده ۳۱ قانون فوق و در خصوص هواپیمای خارجی است.
۱۰۰- کدام مورد در خصوص جنون درست است؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) هرگاه مرتکب یکی از جرایم موجب حد، پس از صدور حکم قطعی دچار جنون شود، حد ساقط میشود.
ب) در صورت ادعای جنون در زمان ارتکاب جرم زنا، در صورتیکه احتمال صدق گفتار مدعی داده شود، ادعای وی بدون بیّنه و سوگند پذیرفته میشود.
ج) اختلال روانی به هر درجه که باشد، رافع مسئولیت کیفری است.
د) اختلال روانی در جرایم تعزیر منصوص شرعی، از موانع مسئولیت کیفری محسوب نمیشود.
پاسخ گزینه ب به استناد ماده ۲۱۸ ق.م.ا . ( در کتاب قانون یار حقوق جزای عمومی تألیف دکتر میثم مختارزاده ذیل ماده ۱۲۱ ق.م.ا یکی از موادی که تا حدودی با ماده مذکور مقایسه می شود ماده ۲۱۸ ق.م.ا می باشد که در یک جدول این مقایسه انجام شده است در ماده ۲۱۸ ق.م.ا آمده شبهات ناشی از فقدان علم یا قصد و یکی از موانع مسئولیت کیفری مثل جنون و اضطرار و ادعای أخذ اقرار و شکنجه در أکثر جرایم مستوجب حد اگر احتمال صدق گفتار فرد داده شود ادعای او بدون نیاز به سوگند پذیرفته می شود اما ماده ۱۲۱ ق.م.ا در أکثر جرایم اعم از حد، قصاص و تعزیر غالباً هر گونه شبهه و تردیدی را نسبت به وقوع جرم یا برخی شرایط آن یا هر یک از شرایط مسئولیت کیفری در بر می گیرد. ) گزینه الف به استناد تبصره ۱ ماده ۱۵۰ ق.م.ا نادرست است. گزینه «ج» به استناد ماده ۱۴۹ ق.م.ا جنونی که در آن فرد فاقد اراده یا قوۀ تمییز باشد رافع مسئولیت کیفری است. اما علت نادرستی گزینه «د» این است که : اختلال روانی در مطلق جرایم با توجه به شرایط خاص آن جریان دارد و نسبت به جرایم تعزیر منصوص شرعی هم جریان دارد و قانون گذار نسبت به این دسته از جرایم تنها در موارد مشخص مثل ماده ۱۱۵ ق.م.ا استنائاتی را قرار داده است و در بحث اختلال روانی چنین تأکیدی نشده است.
۱۰۱- تعویق صدور حکم در کدامیک از موارد زیر، مطلقاً ممکن نیست؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) معاونت در اسیدپاشی
ب) جرایم تعزیری نوجوانان
ج) جرایم سیاسی
د) سرقت مسلحانه
پاسخ گزینه د به استناد بند «ب» ماده ۴۷ ق.م.ا ( اصلاحی ۱۳۹۹ )
۱۰۲-کدامیک از جهات شخصی زیر، در صورت صادق بودن در مورد مباشر جرم، همواره در میزان مجازات معاون نیز اثرگذار است؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) مجنون بودن مباشر جرم
ب) رابطه آمر و مأموری میان معاون و مباشر
ج) رابطه ابوّت میان قاتل و مقتول
د) رابطه سرپرستی معاون نسبت به مباشر
پاسخ گزینه ج به استناد ماده ۱۲۷ و ۳۰۱ و ۴۴۷ ق.م.ا مصوب ۱۳۹۲ ( چون در قتل عمدی به استناد ماده ۳۰۱ ق.م.ا قصاص در خصوص پدر منتفی است معاون هم بر حسب مجازات پدر یعنی ماده ۴۴۷ ق.م.ا تعزیر موضوع ماده ۶۱۲ ق. تعزیرات ( حبس درجه ۴ ) مجازاتش مشخص می شود. به عبارت دیگر طبق ماده ۱۲۷ ق.م.ا مجازات معاونت در حبس تعزیری درجه ۴ یک تا دو درجه پایین تر از مجازات اصلی یعنی حبس تعزیری درجه ۵ یا ۶ است. )
۱۰۳- مبنای مخالفت سزار بکاریا با مجازات اعدام در حقوق عرفی، چه بود؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) مغایرت با قرارداد اجتماعی
ب) عدم تناسب با جرم
ج) فقدان بازدارندگی
د) ناعادلانه بودن
پاسخ گزینه الف به مکتب فایده اجتماعی وقتی رجوع کنیم نام منتسکیو، بکاریا، بنتام و روسو آمده است بکاریا همانند روسو به دلیل مغایرت اعدام با پیمان اجتماعی با آن مخالف بود.
۱۰۴- توجه به مجرم به جای جرم ارتکابی، از اندیشههای کدام شخص است؟(ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) دومستر
ب) لمبروزو
ج) بنتام
د) بکاریا
پاسخ گزینه ب باید به دنبال طرفداران مکتب تحققی (اثباتی) یعنی لومبروز، گاروفالو و انریکو فری باشیم که تأکید زیادی بر مجرمین به جای جرم داشت و حالت خطرناک و اقدامات تأمینی و تربیتی از دست آوردهای آن ها است. نام یکی از آن ها در گزینه «ب» آمده است.
مکاتب کلاسیک عدالت مطلق و فایده اجتماعی مثل کانت، دومستر، بکاریا و بنتام | مکتب اثباتی تحققی مثل لومبروزو، گاروقالو و انریکو فری |
بیشتر تمرکز توجه به جرم بود | بیشتر به مجرم بها می دادند |
۱۰۵- ضبط کدام مورد، دارای مبنای قانونی است؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) خودروی حامل تریاک کشت شده در ایران
ب) اموالیکه در اثر عدم ایفای تعهد قراردادی به قصد ایراد ضرر به متعهدٌله و با وجود امکان اجرای تعهد، حاصل شده است.
ج) خودروی حامل سلاح غیر مجاز
د) اموالی که مالیات آن ها پرداخت نشده است.
پاسخ گزینه الف به استناد تبصره ماده ۲۸ قانون مبارزه با مواد مخدر ( که متن قانون در ص ۶۳۵ الی ۶۴۵ کتاب قانون یار حقوق جزای عمومی آمده است که البته مرتبط با بحث ضبط اموال موضوع مواد ۱۹، ۲۱۴ و ۲۱۵ ق.م.ا و ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون آئین دادرسی کیفری می باشد.)
۱۰۶- اعمال آزادی مشروط در خصوص محکومان به حبس ابد، چه حکمی دارد؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) پس از تحمل ۱۲ سال حبس میتواند از آزادی مشروط بهرهمند شود.
ب) تنها پس از موافقت قاضی اجرای احکام و پس از گذشت ۲۰ سال از شروع حبس، ممکن است.
ج) اعمال مقررات مربوط به آزادی مشروط امکانپذیر نیست.
د) اعمال مقررات آزادی مشروط تابع مقررات تعلیق مجازات خواهد بود.
پاسخ گزینه ج به استناد رأی وحدت رویه ۷۶۴ مورخ ۱۳۹۶/۰۸/۰۹ آزادی مشروط در مورد حبس ابد امکان پذیر نیست. البته چون حبس ابد طبق تبصره ۶ ماده ۱۹ ق.م.ا به واسطه قانون کاهش حبس تعزیری به حبس درجه یک تبدیل شده است به نظر می رسد منعی از حیث اعطای آزادی مشروط نباشد اما چون در گزینه ها به این مورد اشاره نشده داوطلبین محترم همین رأی وحدت رویه فوق را ملاک عمل قرار دهند.
۱۰۷- بهزاد مرتکب جرم «الف» با مجازات سه تا شش ماه حبس، جرم «ب» با مجازات ۱۱ تا ۲۰ ضربه شلاق و دو بار ارتکاب جرم «ج» با مجازات دو تا پنج سال حبس میشود. پس از آغاز رسیدگی، توبه وی نسبت به تمامی جرایم ارتکابی محرز میشود. کدام مورد، در خصوص تعیین کیفر وی درست است؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) دادگاه برای همه جرایم با رعایت مقررات تعدد، مجازات تعیین میکند اما میتواند مجازاتهای وی را تخفیف دهد یا ساقط کند.
ب) تنها برای جرم «ب» و دو بار ارتکاب جرم «ج» با رعایت مقررات تعدد، مجازات تعیین میشود و دادگاه میتواند مجازات وی را تخفیف دهد.
ج) دادگاه برای همه جرایم با رعایت مقررات تعدد و تخفیف، مجازات را تعیین میکند.
د) تنها برای دو بار ارتکاب «ج» با رعایت مقررات تعدد، مجازات تعیین میشود و دادگاه میتواند مقررات تخفیف را اعمال کند.
پاسخ گزینه د به استناد ۱۳۴ ق.م.ا ( اصلاحی ۱۳۹۹ )
۱۰۸- در کدام جرم، انگیزه مرتکب، مؤثر در وقوع جرم است؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) کلاهبرداری رایانهای
ب) جرم سیاسی
ج) سوء قصد به مقامات سیاسی
د) جاسوسی رایانهای
پاسخ گزینه ب به استناد ماده ۱ قانون جرم سیاسی مصوب ۱۳۹۵ ( در نکته ۱۸ ذیل ماده ۲ ق.م.ا در کتاب قانون یار حقوق جزای عمومی تألیف دکتر میثم مختارزاده این موضوع بیان شده است. )
۱۰۹- توبه در کدام جرم، پس از صدور حکم تأثیر دارد؟ (ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) سیاسی و مطبوعاتی
ب) در هیچ جرمی، توبه پس از صدور حکم تأثیر ندارد.
ج) سرقت حدی
د) سرقت تعزیری
پاسخ گزینه ج به استناد تبصره ۲ ماده ۲۷۸ ق.م.ا
۱۱۰ - کدام مورد، از عوامل مشدّده قانونی در جرم قاچاق اطفال و نوجوانان نیست؟(ارشد سراسری ۱۴۰۴)
الف) جرم با رفتار وهنآمیز علیه طفل و نوجوان واقع شده باشد.
ب) مرتکب سمت قیمومت داشته باشد.
ج) مرتکب از کمتوانی ذهنی با جسمی طفل با نوجوان سوء استفاده کرده باشد.
د) مرتکب به صورت مکرر، مرتکب جرم علیه طفل و نوجوان شده باشد.
پاسخ گزینه الف به استناد ماده ۲۲ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب ۱۳۹۹