نظریه فعالیت روزمره برای اولین بار توسط لاری کوهن ومارکوس فلسون در سال ۱۹۷۹ ارائه گردیده است.در نظریه فعالیت روزمره اعتقاد بر این است که جرم ارتکاب یافته و بزه دیدگی با طبیعت خصوصیات زندگی معمولی انسان یا به عبارتی تعامل ها و کنش های اجتماعی در ارتباط است و همزمان با تغییر این تعامل ها و خصوصیات نرخ جرایم نیز تغییر می‌یابد.

همان متغیرهایی که فرصت‌های برخورداری از مزایای زندگی را افزایش می‌دهد فرصت‌های وقوع خشونت و تعدی را هم فراهم مینماید. دیدگاه فعالیت روزمره بر این فرض مبتنی است که تحقق جرم باید میان حداقل سه عامل تقارن زمانی و مکانی وجود داشته باشد. این سه عامل عبارتند؛ وجود بزهکار احتمالی تحریک شده، آماج جرم مناسب، فقدان محافظ کارآمد.
در حالت عادی جرم زمانی تحقق می یابد که یک آماج جرم مناسب در حضور بزهکار احتمالی تحریک شده باشد بدون وجود محافظ کارآمد مهیا باشد.
وجود بزهکار احتمالی تحریک شده + آماج جرم مناسب – فقدان محافظ کارآمد =فرصت جرم.
فعالیت های اجتماعی و روزمره باعث می‌شود تا مجرمان و بزه دیدگان به ارتکاب با یکدیگر برسند و نوعی همگرایی میان مجرمان با انگیزه و اهداف و عدم ایمنی ایجاد شود و تغییر در این فعالیت‌ها احتمال وقوع جرم را بیشتر یا ضعیف تر می کند.
به نظر کلارک و اک برای تحقق جرم، تسهیل کننده های جرم کمک فراوانی به بزهکاران احتمالی تحریک شده می‌کند این تسهیلات به سه دسته قابل طبقه‌بندی هست.
1. اولین شرط تحقق جرم از نظر دیدگاه فعالیت روزمره، وجود بزهکاران بالقوه ای است که شرایط موجود او را به حد کافی تحریک به ارتکاب جرم کرده است. از دیدگاه فعالیت روزمره در راهبردهای پیشگیرانه ی خود، همه افراد را به نحوی مستعد بزهکاری می‌داند. یعنی حذف بزهکاران بالقوه را امری ناممکن دانسته است و در عوض بر سرمایه گذاری در زمینه دو عنصر دیگر یعنی تقلیل آماج جرم و ارتقای محافظ کارآمد از آماج جرم تمرکز می‌کنند.
2. مورد دوم وجود آماج جرم مناسب است. کلارک آماج جرم را اینگونه تعریف می کند آماج جرم به شخص یا چیزی اطلاق می شود که بزهکار آن را مورد تهاجم، تصاحب یا آسیب قرار می دهد.
بنابر این آماج جرم که همان هدف مورد توجه بزه کار محسوب می‌شود اعم از یک شخص بزه‌دیده یا چیزی متعلق به یک شخص است. مال یا وجود برخی ویژگی ها در فرد یا اماکن آنان را به آماج بالقوه جرم تبدیل می کند و امکان بزه دیدگی آنان را نسبت به سایرین بالاتر می‌برد. این شرایط و ویژگی ها در خصوص جرائم مختلف متفاوت است. می‌توان با بررسی و تحلیل جرائم این خصوصیات را در خصوص هر جرم و هر جامعه ای استخراج نمود.
3. بزه دیده به عنوان رکن اساسی وضعیت پیش جنایی می‌توانند نقش مهمی در به جریان انداختن و تحقق جرم ایفا کند وجود افراد آسیب پذیر تر از سایرین که کمابیش برای بزهکاران بالقوه مطلوب بوده و آماج و اهداف مناسبی برای آنان به حساب می آید می توانند چه در محل شکل گیری نقشه جرم و اندیشه مجرمانه چه در مرحله عملی کردن آن باعث تسریع حرکت برای آن جرم شود.

نوشته شده توسط میثم مختارزاده در چهارشنبه سی ام مهر ۱۳۹۹ |